een duurzaam verwarmingssysteem

Ik heb mijn jaren ’30 woning gasloos, minder-dan-nul-op-de-meter, CO2 – en fijnstof besparend gemaakt met behulp van (standaard) isolatie maatregelen, 12 zonnepanelen, een zonneboiler, een pelletkachel-cv, een fijnstof filter en een stukje domotica.
Hoe en waarom ik tot deze combinatie ben gekomen heb ik toegelicht in een presentatie.
Hoe het bevalt heb ik uitvoerig toegelicht in een interview dat deel uit maakt van een universitair onderzoek .

Hieronder volgt een korte beschrijving van het systeem per onderdeel. De links brengen je naar gedetailleerdere uitleg . 

  • 12 zonnepanelen wekken gezamenlijk ca. 2,5 keer mijn elektriciteitsverbruik op, dat laag is omdat ik niet elektrisch verwarm, waardoor ik het overgrote deel weer aan het net terug lever en dus geld toe krijg.
  • 2 zonnecollectoren verwarmen de (onderkant van de) zonneboiler. De zon voorziet daarmee gratis in ca. 1/3 van de totale warmtevraag van mijn huis, zowel voor tapwater als  t.b.v. verwarmingsondersteuning. En buiten het stookseizoen kan de kachel geheel uit blijven.
  • Ca. 20% van de warmte van de pelletkachel-cv straalt direct en aangenaam de woonkamer in,  waardoor deze zeer snel opwarmt. Ca. 80% gaat door de (bovenkant van de) tapwater boiler en – via een buffervat – naar de radiatoren in de woonkamer en in de overige vertrekken (als die er om vragen).
  • De rookgasafvoer is voorzien van een elektrostatisch fijnstoffilter, dat de toch al geringe fijnstof uitstoot van de pelletkachel-cv (5 keer minder dan een moderne gesloten houtkachel , 10 keer minder dan een inzet-haard en 100 keer minder dan een open haard) nog eens met maar 95% vermindert. De overgebleven uitstoot is daarmee nagenoeg gelijk aan die van een gasgestookte cv-ketel.
  • Een zelf in elkaar geknutseld domotica systeem monitort de opwekking, het verbruik en de temperaturen van de onderdelen en zorgt voor extra energiebesparing door diverse zaken (zoals bijvoorbeeld de pomp in het radiatorcircuit en een elektrisch element in de boiler tegen legionella) op een slimme manier te schakelen.
    Ben je niet zo’n IT-nerd als ik, dan zou je het meeste daarvan ook zonder omkijken kunnen laten regelen door een iets uitgebreidere versie van de controller van de zonneboiler.


T.o.v een vergelijkbare woning met een conventioneel centraal verwarmingssysteem op aardgas en grijze stroom uit de centrale spaart mijn huishouden met dit systeem  naast de volledige maandelijkse energielasten – (ik heb een negatieve energierekening) – bijna 6 ton C02 emissies per jaar uit.
Bovendien is – door de betrekkelijk lage kosten van deze oplossing en (de deels nog beschikbare) subsidies – de totale investering voor het verduurzamen van mijn huis in minder dan 8 jaar terugverdiend.
Vergelijk dat allemaal maar eens met een all-electric “oplossing” m.b.v. een warmtepomp…

Dit vind je misschien ook leuk...

13 reacties

  1. Martijn schreef:

    Dag Peter graag kom ik met je in contact over combi pallet kachel en zonneboiler

  2. Nicolette schreef:

    Waarom zijn 2 vaten beter dan 1? We zijn hier aan het puzzelen voor combi van zonnecollector met warmte van houtkachel en vloerverwarming. We zijn er nog niet uit …

    • Peter schreef:

      Hallo Nicolette. Ik weet eigenlijk niet of / wanneer 2 vaten beter zijn dan één… Ik zou heel graag zelf meer willen leren over de voor- en nadelen van verschillende opstellingen en wat nou in welke situatie het meest efficiënt is.
      Wat ik wel gehoord heb is dat het sowieso handig is om voor de vloerverwarming een apart circuit te maken en dat aan te sluiten aan de onderkant van het vat – dus waar de temperatuur het laagst is.
      Bij mij was de keuze voor 2 vaten min of meer gedwongen omdat ik op zolder geen ruimte had voor één groot vat en omdat de houten vloer van mijn oude woning dat waarschijnlijk niet zou kunnen dragen. Achteraf ben ik blij te ervaren dat deze oplossing zo ook (juist?) heel goed werkt.
      Die 200 liter tapwater blijkt meer dan genoeg en is zo ook snel weer opgewarmd, regelmatig ook (ver) boven de 60 graden (tegen legionella).
      De buffer wordt wat minder warm, meestal rond de 45 graden, maar omdat ik mijn slaapkamers nauwelijks verwarm en mijn kachel zelf al in (het midden van) de woonkamer staat is dat geen probleem. Als het wat kouder is dan brandt de kachel ook wat harder en helpt de buffer evengoed voldoende mee om het cv-circuit op temperatuur te brengen. En radiatoren met een lagere temperatuur verwarmen is uiteindelijk efficiënter.
      Ik heb nog zitten denken aan een systeem om eventuele overtollige (zonne)warmte uit het tapwatervat naar de buffer te pompen, ook als er nog geen warmtevraag (van de kamerthermostaat) is, maar eigenlijk werkt het al prima zo. Wanneer er (wel) warmtevraag is, het water in de kachel opgewarmd is (tot 50 graden) en de pomp in de kachel daarop aanslaat dan transporteert het circuit al vanzelf een deel van de warmte uit het tapwatervat naar het buffervat, zodat deze ook snel(ler) opwarmt.
      Een vriend van mij heeft sinds kort ook een combinatie pelletkachel-cv en zonneboiler aangeschaft / geïnstalleerd, maar dan met één 500 liter vat met een hygiëne spiraal, alleen hij is er nog niet helemaal over uit hoe e.e.a. aan te sturen. Ik ben inmiddels heel benieuwd naar zijn ervaringen…
      Succes met jullie project!
      Kijk je ook nog even naar het fijnstoffilter? Zeker als je met een houtkachel aan de gang gaat… https://peter.pgit.nl/wonen/pelletkachel-cv/oekotube-elektrostatisch-fijnstoffilter/

  3. Harko schreef:

    Mooi systeem, slim uitgedacht. Volgens mij zit er 1 “foutje” in je schema; de pomp in je pelletkachel zit volgens mij op de retour (koude kant) zodat de pomp minder thermische belasting heeft te verduren.
    Voor wat betreft 1 of 2 buffers; theoretisch heeft 1 grote buffer minder verlies van warmte (minder oppervlak in verhouding tot de inhoud) en zou dus efficiënter moeten zijn. Maar jij hebt nu het voordeel van een warmer vat voor tapwater en een wat minder warm vat voor LTW, dus ik denk dat het per saldo niks uitmaakt.

    • Peter schreef:

      Dank en ja, je hebt gelijk: de pomp in de kachel zit op de retour. Ik zal het schema aanpassen!
      Je opmerking over 1 of 2 buffers komt precies overeen met wat ik al vermoedde en – zoals je in mijn antwoord op Nicolette kan lezen – ook ervaar.

  4. Jan van Dijk schreef:

    Leuk project en bewijst dat de energietransitie vaak helemaal niet zo ingewikkeld is. Ten aanzien van jouw opmerking (Vergelijk dat allemaal maar eens met een all-electric “oplossing” m.b.v. een warmtepomp…) ben ik het echter niet met jouw eens. Ik woon in een vrijstaande grote villa met 26 zonnepanelen en een Panasonic warmtepomp met radiatoren. Alleen nog gas voor SWW maar er komt nog een warmtepompboiler welke ik meer zinvol acht dan een zonneboiler. Mijn investering van € 10.000 na aftrek BTW en Subsidie warmtepomp van € 10.000 heb ik in 5 jaar terug verdiend. Mijn huidig verbruik van de lucht/water warmtepomp op jaarbasis is 3000 Kwh voor verwarming van ons grote huis uit 1997. Jouw 8 jaar kan dus nog veel beter en geen gedoe met een Palletkachel. Ook is mijn installatie veel simpeler, lucht/water warmtepomp op de bestaande leidingen van de CV en nog de warmtepomp boiler ope plaats van de huidige boiler zonder veel extra werk. ( wel afvoer naar buiten )

    • Peter schreef:

      Interessant, jouw investering lijkt zo inderdaad wel mee te vallen. Maar wat valt daar dan allemaal precies onder?
      Mijn totale terugverdientijd van 8 jaar betreft ook de investering in alle isolatie maatregelen. Mijn huis is uit 1937 en er was nog niks geïsoleerd en het had nog enkel glas. Ook zitten er bij een aantal optionele (maar prijzige) zaken bij zoals een nieuwe schoorsteen en een elektrostatisch fijnstoffilter. Zie https://peter.pgit.nl/wonen/nul-op-de-meter/ voor mijn totale investeringsoverzicht.
      En wat is dan straks jouw totale investering om gasloos en energie neutraal te worden (en hoeveel subsidie heeft dat dan gekost)?
      En hoe had je dat gedaan als je op je dak (zoals bij mij en bij de meesten) geen 26 zonnepanelen kwijt kan?
      .

  5. Ronny schreef:

    Tipje

    Neem een hygiëne boiler ipv een sanitair boiler

    Het verschil zit hem er in dat een hygiëne boiler met CV water gevuld is en daardoor niet thermisch gedesinfecteerd hoeft te worden omdat er een tapspiraal in zit met een veel kleinere inhoud en hierdoor dus onder de x aantal liters blijft waar je vanaf moet desinfecteren.

    Een electrisch element hoeft dan niet ingeschakeld te worden als er geen 65 ( of 60 ligt maar net aan het materiaal van je buffetvat ) gehaald word maar wel voldoende warmte aanwezig is voor douche enz.

    Verder is het inderdaad maar net wat je energie behoefte is.

    Kwa thermostaat kraan per radiator zou je een stapje verder kunnen gaan met een volledig zone systeem.

    Uit en dicht waar geen vraag is. Alleen open en aan daar waar vraag is.

    Ook dit is natuurlijk zo gek te maken als je zelf wil.

    Persoonlijk ben ik niet zo van de pallet kachel. Niet dat het niet werkt of niet goed genoeg zal zijn of te duur nee dat alles niet.

    Ik ben gewoon gruwelijk lui. Daarom heb ik ipv de pallet kachel wel een warmtepomp die mijn buffervat van energie kan voorzien voor warm tap water. Hoef nooit niks te regelen aan korrels/pallets en ik kan der ook mee koelen. CV systeem draait bij mij normaal rechtstreeks op de warmtepomp. Tenzij de zonneboiler/lees hier warm water buffervat te warm is. Als deze boven de 55 komt mag de overtollige warmte aan de CV afgegeven worden wanneer er 1 warmte vraag is en 2 de retour van de CV kouder dan het buffer vat. Anders heeft het uiteraard geen nut.

    Enne ja ik heb wel een hygiëne boiler genomen. Geen thermische desinfectie. Ook een betonnen zolder dus maar 1 vat.

    Maar. Al met al heb je zekers wel een nette installatie. Perfectie voor iedereen bestaat toch niet. Een installatie moet aansluiten op de wensen van de bewoner en de woning

    • Peter schreef:

      Hoi Ronny,
      Dank voor je tip, maar ik was al bekend met de hygiëneboiler. Ik vrees echter dat ik dan een veel groter vat nodig zou hebben (en helemaal moet verwarmen) om er verzekerd van te zijn dat het tapwater in de hygiene spiraal onderweg voldoende gelegenheid krijgt om daarin op te warmen. En die was wellicht door mijn houten zoldervloer gezakt…
      En om met een warmtepomp (i.p.v. een pelletkachel, waarom schrijft iedereen toch pAlletkachel?) volledig energieneutraal te worden had ik veel meer zonnepanelen nodig gehad dan er op mijn dak passen.
      Die zone verwarming is mooi, maar aan mij niet besteed. Ik gebruik mijn slaapkamers om te slapen en de verwarming staat er meestal uit. Naast de woonkamer (waar de kamerthermostaat is) wordt alleen de zolder ruimte zo nu en dan benut voor activiteiten. De gang hou ik op een conste lage temperatuur. Op mijn radiatoren voldoen de handmatig bediende thermostaatkranen zodoende prima.

  6. Frank van Schagen schreef:

    Misschien kun je pallets gaan versnipperen voor je kachel? 😉

    • Peter schreef:

      Ja, daar heb ik ooit serieus over gedacht en onderzoek gedaan, maar heb het weer losgelaten om dat zelf te gaan doen.
      Allereerst is het een logistiek probleem, want het ontbreekt mij aan opslagruimte en vervoer (Ik heb bewust mijn auto weg gedaan).
      Bovendien heb je voor een pellleteer machine krachtstroom nodig en vooral het drogen kost meer energie dan ik met mijn zonnepanelen op kan wekken (het moet wel CO2 neutraal blijven, he). Dus dat laat ik voorlopig liever aan Plospan over. Zie ook mijn stukje over pellets
      Wél heb ik in Zaanstad al meerder oproepen gedaan in ondernemers kringen om een pelletfabriekje te beginnen. We zijn immers van oudsher de houtstad bij uitstek! Historisch gezien zou het helemaal passen. Neem alleen al die enorme berg zaagsel onder de houtzaagmolens als de Held Joshua…
      Ik erger me vooral ook dood aan de hoeveelheden hout die hier op bouwplaatsen (40%!) en in containers bij particuliere verbouwingen als grof vuil worden afgevoerd en met een beetje mazzel misschien nog in de ovens van de HVC terechtkomen (om daar met enorme omzettings en transportverliezen nog enigszins dienst doen in hun Warmte Kracht Centrale en warmtenet).
      Sterker nog, op nog geen 300 meter van onze eigen biomassacentrale (BMC) staat een palletfabriek (met een A), die van oude pallets nieuwe maakt. Daarbij gaan naar eigen zeggen dagelijks tonnen aan onbruikbare delen verloren. De BMC (die trouwens 4 X zoveel in gewicht aan houtsnippers per huishouden / appartement verstookt als dat ik voor mijn eengezinswoning aan pellets verbruik (en dat is nog buiten dat er in dat warmtenet een onbekende hoeveelheid gas wordt bijgestookt) wil ze niet hebben en nu betalen ze dus om ze af te laten voeren.
      Ik ken hier nog veel meer van dat soort voorbeelden, zoals Silofabriek Janssen en Dieperink. Die verbruikt massa’s hout ter ondersteuning van hun materialen en onderdelen tijdens produktie en transport en dat wordt ook met elke bestelling weer vervangen.
      En god mag weten wat er allemaal aan (waarschijnlijk zelfs prima herbruikbaar) hout door bedrijven en particulieren naar de afval stations wordt gebracht.
      Om maar helemaal niet te spreken over wat er nu aan versnipperde slachtoffers van de Zaanse kapwoede via via naar o.a. de BMC’s in Duitsland wordt geëxporteerd. Nee, het wordt niet afgeleverd bij de onze, want wij hebben een contract voor 12 jaar met BioForte, wiens inkopers het spul trouwens deels weer uit Duitsland importeren(!)
      Dus serieus, als je iemand weet die brood ziet in de (CO2 neutrale) fabricage van pellets in Zaanstad Zaagstad, geef me een seintje!

  7. HANS van Tol schreef:

    Een mooie pellet installatie van u ,maar ik ben kweker niet lui dus na bijna 71 jaar wil toch een WP,waarom,?ik heb vriescel en een koelcel ,vanaf 2012 al zonnepanelen met 32000kw opbrengst betaal €75,00 per maand en ga dus stoppen met kweken ven viburnum en invriezen.
    Met een mijn oude terugdraai meter verdien ik ook ,maar dat stop ook .
    Ik heb een vrijstaand huis 100 m begane grond en boven 4kamers en zolder .
    Heb Nefit exelent 17 J oud staat op 40gr verbruik 1cub /uur ,die hou ik of later nieuwe Atag 28ecz voor warm water .
    Verwarming is uitgerekend op enkelglas 1976,heb nu overal triple ++ en vloerisolatie ,radiatoren en vloerverwarming 20cm h.o.h.
    Verbruik nu 1300 cub ,en wil een wp van 8kw ,misschien bij strenge vorst te klein ,maar hou de CV .
    DAAROM Wil ik mijn eigen stroom voor gebruiken. . Maar het heeft zeker meer dan 15.000 gekost wordt denk wel €25.000 , met een Wp erbij ,Eem mooi politieke aderlating met dit idee van gasloos , en stikstof onzin , en alles maar tegen houden om de huizenprijzen op testuwen .

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.